Bài học kinh doanh Phạm Nhật Tâm bắt đầu từ một lựa chọn khó. Bạn đã bao giờ đứng giữa hai con đường và không biết chọn cái nào chưa? Một bên là tấm bằng đang học dở, là kỳ vọng của gia đình, là thứ ai cũng bảo “cứ đi tiếp cho an toàn”. Một bên là nghề mà bạn thấy mình sống động hơn mỗi khi chạm vào. 5 bài học kinh doanh từ Phạm Nhật Tâm dưới đây được rút ra từ đúng ngã rẽ đó: từ sinh viên kinh tế chuyển sang nghề tóc, rồi trở thành founder của hệ thống bốn chi nhánh và thương hiệu sản phẩm MQG. Đây không phải lý thuyết chép lại từ sách, mà là những điều đúc kết sau nhiều năm trực tiếp cầm kéo và xây đội ngũ.
Nếu bạn đang làm nghề tóc, đang mở salon nhỏ, hoặc đang cân nhắc bước chân vào ngành, năm bài học này sẽ tiết kiệm cho bạn vài năm thử sai.
Bài học 1: Biết mình không muốn gì cũng quan trọng như biết mình muốn gì
Rất nhiều người mắc kẹt vì cố đi tìm cho ra một đam mê hoàn hảo, rõ ràng, gọi tên được ngay từ đầu. Thực tế hiếm khi diễn ra như vậy. Phạm Nhật Tâm biết mình không muốn ở đâu trước khi biết mình muốn ở đâu, và chính việc loại trừ đó đã thu hẹp dần con đường cho tới khi lựa chọn đúng lộ ra.
Cách áp dụng cụ thể cho bạn:
- Viết ra 5 điều bạn chắc chắn không muốn làm mỗi ngày trong 10 năm tới. Ngồi văn phòng cả ngày? Không được nói chuyện với ai? Không thấy kết quả công việc bằng mắt?
- Đối chiếu danh sách đó với công việc hiện tại. Nếu trùng quá 3 mục, bạn đang đi sai đường chứ không phải đang thiếu cố gắng.
- Thử nghề trước khi bỏ nghề. Xin làm phụ tá cuối tuần, học một khóa ngắn, đứng quan sát một ca làm thật. Trải nghiệm 20 giờ thực tế nói nhiều hơn 20 bài viết trên mạng.
Loại trừ không phải là bi quan. Đó là cách thu hẹp vùng tìm kiếm để bạn không phí thêm vài năm nữa cho một hướng đi vốn dĩ không thuộc về mình.
Bài học 2: Chất lượng nhất quán mới là lợi thế cạnh tranh thật
Không có chiến dịch marketing nào bù được cho một mái tóc làm hỏng. Bạn có thể chạy quảng cáo kéo khách vào lần đầu, nhưng lần thứ hai thì chỉ có chất lượng giữ họ lại. Và điều quan trọng hơn cả chất lượng cao là chất lượng ổn định: khách đến hôm nay hay tháng sau, gặp thợ này hay thợ kia, kết quả vẫn phải nằm trong một khoảng tin cậy được.
Thực chiến để giữ chất lượng đều tay:
- Chuẩn hóa công thức. Tỉ lệ thuốc, thời gian ủ, nhiệt độ máy đều ghi thành bảng dán ngay khu pha chế, không để mỗi thợ làm theo cảm tính.
- Chụp ảnh trước và sau cho mọi ca hóa chất. Bộ ảnh này vừa là hồ sơ khách hàng, vừa là giáo trình sống để đào tạo lứa sau.
- Hỏi lại khách sau 3 đến 5 ngày. Đây là lúc lỗi màu, lỗi phồng, lỗi cong lộ ra rõ nhất, và cũng là lúc bạn còn kịp sửa miễn phí trước khi khách kể cho người khác nghe.
- Đặt một tiêu chuẩn tối thiểu không được phá, kể cả ngày đông khách. Ví dụ: không bao giờ bỏ bước kiểm tra độ chịu hóa chất của tóc.
Khi chất lượng đủ đều, chính khách hàng trở thành kênh truyền thông của bạn. Đó là loại quảng cáo không tốn ngân sách và khó bị đối thủ mua lại.
Bài học 3: Xây hệ thống trước, mở rộng sau
Mở thêm chi nhánh khi salon gốc đang đông là cám dỗ lớn nhất của người làm nghề. Nhưng mở rộng quá nhanh mà chưa có hệ thống là cách nhanh nhất để làm loãng thương hiệu. Cơ sở mới sẽ vận hành bằng trí nhớ của chủ, mà trí nhớ thì không nhân bản được.
Dấu hiệu cho thấy bạn CHƯA nên mở chi nhánh tiếp theo:
- Bạn vắng mặt 3 ngày là chất lượng dịch vụ tụt xuống thấy rõ.
- Chưa có quy trình viết thành văn cho các khâu đón khách, tư vấn, làm dịch vụ, thanh toán, chăm sóc sau.
- Chưa có người đủ sức thay bạn quản lý một ca làm việc trọn vẹn.
- Chưa có cách đo lường: bao nhiêu khách quay lại, bao nhiêu ca phải làm lại, doanh thu trên mỗi ghế.
Bảng dưới đây tóm tắt khác biệt giữa hai kiểu mở rộng, để bạn tự soi salon của mình đang ở cột nào:
| Tiêu chí | Mở rộng khi chưa có hệ thống | Mở rộng khi đã có hệ thống |
|---|---|---|
| Người vận hành | Phụ thuộc vào chủ có mặt | Quản lý cơ sở tự chạy được ca làm |
| Quy trình | Truyền miệng, mỗi thợ một kiểu | Viết thành văn, dán tại chỗ làm |
| Chất lượng dịch vụ | Chênh lệch rõ giữa các cơ sở | Nằm trong khoảng tin cậy được |
| Đào tạo nhân sự | Kèm ngẫu hứng lúc rảnh | Lộ trình cấp bậc và lịch cố định |
| Đo lường | Chỉ nhìn doanh thu tổng | Khách quay lại, ca làm lại, doanh thu mỗi ghế |
| Rủi ro thương hiệu | Cao, một cơ sở lỗi kéo cả hệ thống | Thấp, lỗi được phát hiện sớm và sửa tại chỗ |
Nếu bạn đang ở cột giữa, việc cần làm không phải là tìm mặt bằng mới. Việc cần làm là biến thứ đang nằm trong đầu bạn thành quy trình mà người khác đọc là làm được.
Quy mô không đồng nghĩa với chất lượng. Một salon vận hành trơn tru, có lãi và giữ được khách quen còn giá trị hơn ba salon lúc nào cũng chữa cháy. Hãy để hệ thống chạy trước, rồi mới nhân bản hệ thống đó.
Bài học 4: Đầu tư vào con người là khoản đầu tư lợi tức cao nhất
Hơn 150 stylist đã được đào tạo bài bản và có lộ trình phát triển rõ ràng trong hệ thống Nhật Tâm. Nhìn vào bảng chi phí ngắn hạn, đào tạo luôn là khoản trông có vẻ tốn kém: mất thời gian của thợ chính, tốn vật tư thực hành, tốn cả sự kiên nhẫn. Nhưng nhìn dài hạn, đây là khoản sinh lời tốt nhất, vì nó tạo ra thứ đối thủ không sao chép được là một tập thể gắn bó và cùng chuẩn tay nghề.
Cách xây lộ trình cho đội ngũ:
- Chia cấp bậc rõ ràng từ phụ tá lên thợ phụ, thợ chính, stylist, kèm tiêu chí lên cấp cụ thể chứ không dựa vào thâm niên.
- Mỗi tuần dành ra một buổi đào tạo cố định, làm đều đặn quan trọng hơn làm hoành tráng.
- Ghép mỗi người mới với một người kèm cặp trực tiếp, và tính thành tích của học viên vào đánh giá của người kèm.
- Cho người giỏi thấy đường đi tiếp: quản lý ca, quản lý cơ sở, giảng viên đào tạo. Người ta rời đi phần lớn vì không thấy tương lai, chứ không chỉ vì lương.
Nếu bạn đang cân nhắc bước vào nghề, hai bài này sẽ giúp bạn hình dung rõ hơn về lộ trình: Học nghề tóc cho người mới bắt đầu và Học nghề tóc có tương lai không.
Bài học 5: Dám rẽ ngang khi con đường cũ không còn phù hợp
Bài học bao trùm cả hành trình là dám rẽ ngang đúng lúc. Gác lại ngành kinh tế để theo nghề tóc không phải quyết định dễ chịu, đặc biệt khi xung quanh ai cũng khuyên nên đi cho hết con đường đã chọn. Nhưng chính cú rẽ đó mở ra tất cả những gì đến sau.
Điều ít người nói với bạn: chi phí của việc đi tiếp một con đường không thuộc về mình thường lớn hơn nhiều chi phí của một lần thay đổi. Nó không hiện ra thành con số, nó hiện ra thành những năm tháng làm việc mà bạn không thấy mình lớn lên.
Nếu bạn đang cân nhắc rẽ ngang, hãy tự trả lời ba câu:
- Bạn đang muốn rời đi vì công việc không hợp, hay chỉ vì giai đoạn này khó? Khó thì ở đâu cũng có.
- Bạn có thể thử nghề mới song song trong 2 đến 3 tháng trước khi nghỉ hẳn không?
- Nếu 5 năm nữa vẫn ở đúng chỗ này, bạn thấy nhẹ nhõm hay thấy tiếc?
Điểm chung của 5 bài học kinh doanh Phạm Nhật Tâm
Đọc lại cả năm bài, bạn sẽ thấy chúng cùng nói về một thứ: sự kiên nhẫn có kỷ luật. Loại trừ để chọn đúng cần kiên nhẫn. Giữ chất lượng đều tay cần kỷ luật. Xây hệ thống trước khi mở rộng là chấp nhận chậm hơn để chắc hơn. Đào tạo con người là chịu lỗ ngắn hạn để lời dài hạn. Và dám rẽ ngang là kỷ luật với chính mình, dám thừa nhận điều gì không còn đúng nữa.
Không bài nào trong số này cho kết quả sau một tuần. Đó cũng chính là lý do chúng còn giá trị.
Áp dụng thế nào nếu bạn mới bắt đầu?
Bạn không cần làm cả năm việc cùng lúc. Thứ tự hợp lý cho 90 ngày đầu:
- Tháng đầu: chốt hướng đi bằng phương pháp loại trừ, và đi trải nghiệm thực tế ít nhất một ngày trong môi trường salon thật.
- Tháng thứ hai: chọn 1 đến 2 dịch vụ để làm cho thật chắc tay thay vì học dàn trải. Chuẩn hóa quy trình của riêng bạn cho các dịch vụ đó.
- Tháng thứ ba: xây thói quen ghi chép. Mỗi ca làm, ghi lại tình trạng tóc, công thức đã dùng, kết quả và điều cần sửa. Sau một năm, cuốn sổ này chính là tài sản nghề của bạn.
Câu hỏi thường gặp
Bài học kinh doanh nào quan trọng nhất trong 5 bài học của Phạm Nhật Tâm?
Theo mạch hành trình của Phạm Nhật Tâm, chất lượng nhất quán và đầu tư vào con người là hai nền tảng quan trọng nhất. Chất lượng đều tay tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững, còn đội ngũ được đào tạo bài bản là tài sản mà đối thủ khó sao chép nhất, kể cả khi họ có nhiều vốn hơn bạn.
Vì sao không nên mở rộng chi nhánh quá nhanh khi salon đang đông khách?
Vì mở rộng nhanh mà thiếu hệ thống sẽ làm loãng thương hiệu. Cơ sở mới thường vận hành dựa vào sự có mặt của chủ, nên khi bạn không ở đó, chất lượng tụt ngay. Hãy viết thành văn quy trình, tiêu chuẩn và cách đo lường trước, rồi mới nhân bản.
Những bài học này có áp dụng được cho ngành khác ngoài nghề tóc không?
Có. Dù được rút ra từ ngành tóc, các nguyên tắc về chất lượng nhất quán, hệ thống vận hành và đầu tư vào con người phù hợp với hầu hết mô hình kinh doanh dịch vụ, từ spa, nhà hàng đến phòng khám hay trung tâm đào tạo muốn phát triển bền vững.
Người mới chuyển nghề sang làm tóc nên bắt đầu từ đâu?
Hãy bắt đầu bằng trải nghiệm thực tế tại một salon để xem bạn có hợp với nhịp làm việc hay không, sau đó chọn một khóa học có lộ trình rõ ràng và có môi trường thực hành trên khách thật. Học đi đôi với làm giúp bạn rút ngắn thời gian lên tay đáng kể.
Cần bao lâu để một salon nhỏ có được chất lượng ổn định?
Không có mốc chung cho mọi salon, vì nó phụ thuộc vào số dịch vụ bạn nhận và tay nghề đội ngũ. Nhưng cách rút ngắn thì giống nhau: thu hẹp danh mục dịch vụ, chuẩn hóa công thức thành bảng, và kiểm tra lại kết quả với khách sau vài ngày. Làm đều ba việc đó, độ chênh giữa các ca sẽ giảm thấy rõ.
Đầu tư đào tạo nhân sự có sợ mất người sau khi họ cứng tay không?
Có rủi ro đó, nhưng không đào tạo thì rủi ro còn lớn hơn vì bạn giữ lại một đội ngũ không lên tay. Cách giảm rủi ro là cho người giỏi thấy đường đi tiếp trong hệ thống, ví dụ quản lý ca, quản lý cơ sở hay giảng viên đào tạo. Phần lớn người rời đi vì không thấy tương lai chứ không chỉ vì lương.
Học nghề tóc tại Nhật Tâm có được thực hành trên khách thật không?
Có. Nhật Tâm Academy đặt trong chính hệ thống salon đang vận hành, nên học viên được quan sát và thực hành theo lộ trình trong môi trường làm việc thật. Bạn có thể gọi hotline 0826.828.262 để nghe tư vấn chi tiết về lộ trình phù hợp với mình.
Học nghề và đặt lịch tại Nhật Tâm
Nếu bạn muốn học nghề tóc theo đúng lộ trình được nhắc tới trong bài, Nhật Tâm Academy là nơi bạn có thể bắt đầu, với môi trường thực hành ngay trong hệ thống salon đang vận hành. Còn nếu bạn muốn trải nghiệm dịch vụ trước, hãy liên hệ hotline 0826.828.262 hoặc xem thông tin liên hệ các chi nhánh để được tư vấn và đặt lịch.
Nhật Tâm Hair Salon hiện có bốn chi nhánh tại Thái Nguyên, Hà Nội, Hải Phòng và Hạ Long.
Đọc thêm: Phạm Nhật Tâm là ai?
Tóm lại, những bài học kinh doanh Phạm Nhật Tâm nói tới không nằm ở mẹo tăng doanh thu nhanh, mà ở cách chọn đúng đường, giữ chất lượng đều tay, dựng hệ thống rồi mới mở rộng, đầu tư vào con người và dám rẽ ngang đúng lúc. Bạn chọn một điều để bắt đầu ngay tuần này, phần còn lại sẽ theo sau.