Bạn đọc bảng thành phần dầu xả, xem một video chăm tóc nước ngoài, hoặc nghe thợ tóc nói “tóc chị xốp quá” rồi bắt gặp chữ porosity. Đây là một trong những khái niệm quan trọng nhất khi làm tóc, nhưng lại ít được giải thích rõ ràng bằng tiếng Việt. Hiểu đúng porosity giúp bạn biết vì sao cùng một loại thuốc uốn, tóc người này lên đẹp còn tóc bạn thì xù, vì sao màu nhuộm của bạn bay nhanh hơn người khác, và vì sao có người hấp dầu thấy rõ hiệu quả còn bạn thì không.
Porosity là gì?
Porosity là độ xốp của sợi tóc, tức khả năng sợi tóc hút nước và giữ lại độ ẩm cùng dưỡng chất. Trong tiếng Việt, thợ tóc hay gọi là độ xốp, độ rỗng hoặc độ ngậm của tóc.
Mỗi sợi tóc có một lớp vảy bên ngoài gọi là biểu bì (cuticle), xếp chồng lên nhau như vảy cá hay như mái ngói. Lớp vảy này quyết định mọi thứ:
- Vảy khép chặt: nước và dưỡng chất khó đi vào, tóc có độ xốp thấp.
- Vảy mở, hở hoặc sứt mẻ: nước vào rất nhanh nhưng cũng thoát ra rất nhanh, tóc có độ xốp cao.
Nói cách khác, porosity không phải là tóc dày hay mỏng, cũng không phải tóc thẳng hay xoăn. Đó là chuyện sợi tóc của bạn “mở cửa” đến mức nào.
Hair porosity là gì và vì sao thợ tóc luôn xem trước khi làm dịch vụ
Hair porosity chính là cách viết đầy đủ của porosity khi nói riêng về tóc, để phân biệt với porosity trong các ngành khác như vật liệu hay đất đá. Hai chữ này cùng nghĩa, bạn gặp cách viết nào cũng hiểu là độ xốp sợi tóc.
Ở salon, đây là bước kiểm tra trước khi pha thuốc. Cùng một công thức, tóc xốp cao ngấm thuốc nhanh gấp nhiều lần tóc xốp thấp. Nếu thợ để nguyên thời gian tiêu chuẩn, tóc xốp cao sẽ bị quá thuốc, khô và xơ ngay tại ghế. Ngược lại, tóc xốp thấp có thể ngồi đủ thời gian mà màu vẫn không lên. Nền tảng kỹ thuật này được dạy khá kỹ trong phần học pha thuốc nhuộm và porosity sợi tóc dành cho thợ. Với các dịch vụ cần nâng tông nhiều như balayage trên nền tóc đen, bước đo độ xốp này càng quan trọng vì nó quyết định tóc chịu được mấy lần tẩy.
Low porosity hair là gì?
Low porosity hair là tóc có độ xốp thấp, lớp vảy khép rất chặt. Đây thường là tóc còn nguyên bản, chưa qua hoặc mới qua rất ít hóa chất. Nhiều người Việt có mái tóc đen dày tự nhiên nằm trong nhóm này.
Dấu hiệu nhận ra:
- Gội đầu phải xả khá lâu nước mới thấm hết vào tóc, lúc đầu nước còn đọng thành hạt trên mặt tóc.
- Tóc lâu khô, sấy mất nhiều thời gian hơn bạn bè.
- Dùng dầu xả hay dầu dưỡng dễ thấy nặng, bết, tóc như bị phủ một lớp bên ngoài.
- Uốn hay nhuộm thường phải để thuốc lâu hơn bình thường.
Tóc xốp thấp thực ra là tóc khỏe. Vấn đề duy nhất là dưỡng chất khó đi vào, nên cần hơi ấm để lớp vảy giãn ra. Đó là lý do bước hấp bằng máy ở salon giúp tóc nhóm này thấy khác biệt rõ hơn hẳn so với ủ lạnh tại nhà.
High porosity là gì?
High porosity là độ xốp cao, lớp vảy đã mở hoặc sứt mẻ. Phần lớn trường hợp là do tác động: tẩy tóc, nhuộm sáng màu, uốn duỗi nhiều lần, sấy tạo kiểu ở nhiệt cao mỗi ngày, hoặc phơi nắng gió lâu. Một số ít người có tóc xốp cao tự nhiên.
Dấu hiệu nhận ra:
- Tóc ướt rất nhanh, mới xối nước đã thấm sâu.
- Tóc cũng khô rất nhanh sau khi gội.
- Sờ vào phần ngọn thấy ráp, rít tay, kéo lược hay vướng.
- Màu nhuộm phai nhanh, chỉ vài tuần đã bạc hơn lúc mới làm.
- Tóc dễ rối, xù lên khi trời nồm ẩm.
Nhóm này là nhóm cần chăm nhiều nhất, vì dưỡng chất vào dễ nhưng cũng trôi đi rất nhanh. Nếu tóc bạn đang có nhiều dấu hiệu trên, tham khảo thêm cách phục hồi tóc hư tổn để biết mình đang ở mức nào.
Độ xốp trung bình: mức dễ chăm nhất
Mức trung bình (medium hay normal porosity) là trạng thái lý tưởng: lớp vảy khép vừa phải, tóc hút ẩm đủ và giữ lại được. Tóc nhóm này lên màu đều, giữ nếp uốn tốt, không cần quy trình đặc biệt. Mục tiêu của hầu hết liệu trình chăm sóc tại salon là kéo tóc xốp cao về gần mức này.
Cách tự kiểm tra độ xốp tóc tại nhà
Hai phép thử đơn giản, làm trên tóc sạch và đã khô hoàn toàn, không có sản phẩm tạo kiểu.
Thử bằng cốc nước
Lấy một sợi tóc vừa rụng tự nhiên, thả vào cốc nước lọc rồi chờ khoảng 3 đến 5 phút. Sợi nổi trên mặt nước là xốp thấp. Sợi lơ lửng giữa cốc là mức trung bình. Sợi chìm xuống đáy là xốp cao.
Thử bằng ngón tay
Kẹp một lọn tóc giữa hai ngón, vuốt ngược từ ngọn lên chân tóc. Nếu thấy trơn mượt, tóc bạn xốp thấp. Nếu thấy gợn, ráp như vuốt ngược vảy cá, đó là dấu hiệu lớp vảy đã mở, tức xốp cao.
Lưu ý thực tế: rất nhiều người có tóc hai độ xốp trên cùng một mái. Chân tóc mới mọc còn xốp thấp trong khi phần ngọn từng tẩy nhuộm đã xốp cao. Vì vậy khi thử, bạn nên thử riêng phần chân và phần ngọn để thấy đúng tình trạng.
Độ xốp quyết định gì khi bạn uốn, nhuộm hay phục hồi ở salon
Đây là phần có giá trị thật với túi tiền của bạn.
- Uốn: tóc xốp cao bắt nếp rất nhanh nhưng dễ bị khô và xoăn tít quá mức, thường phải dùng thuốc dịu hơn và rút ngắn thời gian. Tóc xốp thấp thì ngược lại, cần thời gian lâu hơn, nếu vội thì nếp sẽ duỗi ra chỉ sau vài lần gội. Nếu tóc bạn vừa mỏng vừa xốp cao, đọc thêm tóc mỏng yếu có nên uốn trước khi quyết định.
- Nhuộm: tóc xốp cao lên màu nhanh nhưng phai nhanh, đặc biệt các tông sáng và tông khói. Tóc xốp thấp lên màu chậm, nhiều khi phải xử lý mở vảy trước. Để giữ màu bền hơn, cách gội đầu đúng cách cho tóc nhuộm đóng vai trò lớn hơn bạn nghĩ.
- Phục hồi: tóc xốp cao cần bổ sung protein để vá lại lớp vảy, còn tóc xốp thấp chủ yếu cần cấp ẩm kèm nhiệt. Dùng nhầm nhóm sẽ tốn tiền mà tóc không khá lên. Bài hấp dầu, ủ tóc, phục hồi tóc khác nhau thế nào phân biệt rõ ba dịch vụ này.
Với tóc đã tẩy hoặc uốn nhuộm nhiều lần, cơ chế nối lại liên kết bên trong sợi tóc được giải thích trong bài Olaplex là gì.
Chăm sóc tóc theo từng mức độ xốp
Tóc xốp thấp: chọn sản phẩm kết cấu nhẹ, tránh bôi dày ở chân tóc. Ủ hoặc hấp nên có hơi ấm, dù chỉ là quấn khăn nóng khoảng 10 phút, để lớp vảy hé ra cho dưỡng chất vào. Không cần bổ sung protein thường xuyên.
Tóc xốp cao: ưu tiên sản phẩm có protein xen kẽ với sản phẩm cấp ẩm, đừng dùng protein liên tục vì tóc sẽ cứng và giòn. Sau khi gội, thoa một lớp dưỡng lên phần thân và ngọn khi tóc còn ẩm để giữ nước lại. Hạn chế sấy nóng sát chân tóc và giảm bớt số lần dùng máy tạo kiểu. Nếu da đầu cũng đang có vấn đề, một buổi scalp treatment giúp làm sạch sâu trước khi bước vào liệu trình dưỡng.
Tóc xốp trung bình: duy trì là đủ. Gội xả đều đặn, dưỡng nhẹ phần ngọn, và giãn khoảng cách giữa các lần dùng hóa chất.
Câu hỏi thường gặp về porosity
Porosity có thay đổi được không?
Độ xốp bẩm sinh thì gần như giữ nguyên, nhưng phần độ xốp do hóa chất và nhiệt gây ra thì có thể cải thiện. Lớp vảy đã sứt mẻ không mọc lại được, tuy nhiên các liệu trình bổ sung protein và khóa ẩm giúp bề mặt sợi tóc mượt hơn và giữ nước tốt hơn. Phần tóc mới mọc ra vẫn luôn ở độ xốp gốc của bạn.
Tóc xốp cao có nên nhuộm sáng màu không?
Có thể làm, nhưng nên phục hồi trước một vài buổi rồi mới nhuộm, và chấp nhận rằng màu sẽ phai nhanh hơn người có tóc khỏe. Thợ nên thử một lọn nhỏ ở phía trong để canh thời gian trước khi làm cả đầu.
Hấp dầu bao lâu một lần cho tóc xốp cao?
Tóc xốp cao thường được hẹn dày lịch hơn tóc khỏe vì dưỡng chất trôi nhanh. Thời lượng cụ thể của mỗi buổi và khoảng cách giữa các lần, bạn xem chi tiết ở bài hấp dầu bao nhiêu phút.
Tóc đã qua tẩy gần như luôn rơi vào nhóm độ xốp cao, nên chạm vào là khô ráp và rất dễ đứt. Bạn có thể đọc hành trình phục hồi tóc tẩy hỏng để thấy một mái tóc hư tổn nặng được soi, xử lý tại salon và chăm lại tại nhà theo từng bước như thế nào.
Biết porosity là gì giúp bạn hỏi đúng câu khi ngồi xuống ghế salon, thay vì chọn dịch vụ theo cảm tính rồi thất vọng. Nếu chưa chắc tóc mình thuộc nhóm nào, thợ tại Nhật Tâm Hair Salon sẽ kiểm tra trực tiếp và tư vấn liệu trình phù hợp với tình trạng tóc thật của bạn.